کرم ضد آفتاب چیست؟

کرم ضد آفتاب محصولی موضعی است که برای محافظت از پوست در برابر آسیب های ناشی از اشعه های ماورا بنفش خورشید (ultraviolet یاUV) ساخته و استفاده می شوند.

چرا باید کرم ضد آفتاب بزنیم؟

قرار گرفتن پوست در معرض اشعه ماوراء بنفش (UVA و UVB)، رشد و عملکرد طبیعی سلول های پوست را مختل می کند، کلاژن و الاستین پوست شما را از بین می برد و منجر به ایجاد چین و چروک و پیری پوست می شود. همچنین باعث ایجاد لک و تیرگی پوست نیز می شود. از طرف دیگر اشعه UV خورشید عامل اصلی سرطان پوست نیز است. به همین دلیل استفاده از ضد آفتاب برای همه سنین، انواع پوست و انواع قومیت ها، از جمله پوست شما، ضروری است و باید در روتین روزانه همه افراد استفاده شود.

فواید کرم ضد آفتاب چیست؟

• جلوگیری از آفتاب سوختگی
• کاهش خطر ابتلا به سرطان پوست
• کاهش هایپرپیگمانتاسیون، تیرگی و لک
• کاهش چین و چروک
• کاهش از دست دادن خاصیت ارتجاعی پوست
• کاهش تشدید مشکلات پوستی ناشی از حساسیت به نور

ویژگی های یک کرم ضد آفتاب خوب

1. در برابر هر دو نوع اشعه UV یعنی UVA و UVB محافظت ایجاد کند. اصطلاح Broad Spectrum روی ضد آفتاب به همین معنی است.
2. دارای حداقل SPF 30 باشد. در کشور ایران و با توجه به ژنتیک رنگ پوست مردم ایران حداقل اس پی اف لازم برای محافظت در برابر آفتاب 30 است اما اگر کسی پوست حساس و مستعد قرمزی دارد باید از SPFهای بالاتر استفاده کند.
3. در برابر آب مقاوت داشته باشد اصطلاح water resistant روی ضد آفتاب ها به همین معنی است. به خاطر داشته باشید که هیچ ضد آفتابی «ضدآب» یا «ضد عرق» نیست بلکه مقاوم در برابر آب است (معمولا 40 تا 80 دقیقه در برابر آب مقاومت دارند و بعد از آن باید تمدید شوند). تولیدکنندگان مجاز به استفاده از این اصطلاحات بر روی محصول خود نیستند. با این حال برخی از ضد آفتاب ها همین میزان مقاومت را هم ندارند که جز نکات منفی آنها به شمار می رود.
4. مناسب نوع پوست شما باشد. اگر پوست چرب دارید ضد آفتاب های اویل فری (oil free) و اگر پوست خشک دارید ضد آفتاب های حاوی مرطوب کننده استفاده کنید.

انواع کرم ضد آفتاب

این محصولات بر اساس نوع فرمولاسیون، شکل دارویی، رنگ، کاربرد و متناسب با نوع پوست به انواع مختلف طبقه بندی می شوند.

از لحاظ نوع پوست، ضد آفتاب ها به صورت متفاوت فرموله می شوند. این تقسیم بندی نیز در برند های مختلف، متفاوت دیده می شود و ممکن است یک محصول، مخصوص دو نوع و یا همه انواع پوست باشد.

1. ضد آفتاب مخصوص پوست های خشک

2. ضد آفتاب مخصوص پوست های چرب، مختلط و مستعد آکنه

3. ضد آفتاب مخصوص پوست های نرمال

4. ضد آفتاب مخصوص پوست های حساس و مستعد قرمزی

از لحاظ کاربرد: ضد آفتاب ها انواع مختلفی دارند. شرکت های تولید کننده، با افزودن موادی دیگر، باعث می شوند این محصولات علاوه بر محافظت در برابر اشعه های مضر خورشید، کاربرد های دیگری نیز داشته باشند.

1. ضد آفتاب ضد لک

2. ضد آفتاب ضد جوش و متعادل کننده چربی

3. ضد آفتاب ضد چروک و جوان ساز

4. ضد آفتاب مرطوب کننده و آبرسان

5. ضد آفتاب ضد قرمزی

6. ضد آفتاب ضد آب

از لحاظ رنگ، ضد آفتاب ها به دو دسته بی رنگ و رنگی تقسیم می شوند. ضد آفتاب بی رنگ فاقد کرم پودر و رنگ هستند و بیشتر مناسب آقایان هستند. ضد آفتاب رنگی حاوی کرم پودر هستند و رنگ های مختلفی دارند. ضد آفتاب های رنگی علاوه بر پوشانندگی، تنها نوع ضد آفتابی است که در برابررنور مرئی محافظ است و از ضرر آن از جمله تیرگی پوست جلوگیری می کند.

از لحاظ فرمولاسیون، ضد آفتاب ها به دو نوع فیزیکی و شیمیایی تقسیم می شوند:

1. ضد آفتاب شیمیایی:

این محصولات حاوی ترکیبی از مواد شیمیایی برای ایجاد محافظت در برابر اشعه ماوراء بنفش هستند و اشعه فرابنفش را جذب می کنند. موادی که در این نوع محصول به کار می رود شامل: مشتقات آمینو بنزوئیک اسید مثل Padimate O؛ بنزوفنون ها مثل اکسی بنزون؛ سینامات مثل اکتوکریلن، اکتینوکسات؛ سالیسیلات ها مثل هموسالات و مواد شیمیایی دیگر مثل آووبنزون، Bemotrizinol (Tinosorb S) و Bisoctrizole (Tinosorb M)

2. ضد آفتاب فیزیکی یا مینرال:

ضد آفتاب های فیزیکی یا معدنی حاوی اکسید فلزهای معدنی مثل تیتانیوم دی اکساید یا زینک اکساید (اکسید روی) هستند که اشعه های فرابنفش را منعکس می کنند. بر اساس برخی از مطالعات، نوع فیزیکی مانند نوع شیمیایی، اشعه ماوراء بنفش را علاوه بر انعکاس، جذب نیز می کند. ضد آفتاب های فیزیکی، اثر شیمیایی ندارند، پایدار و ایمن هستند. این محصولات هم UVA  و هم UVB را تقریبا به طور کامل پوشش می دهند. . ضد آفتاب مینرال به دلیل تحریکات کمتر و عدم جذب سیستمیک برای خانم باردار، نوزادان بالای 6 ماه و کودکان بهترین گزینه است.

یکی از مشکلاتی که ضد آفتاب فیزیکال دارند، رنگ سفیدی است که پس از استفاده روی پوست می ماند. اما تکنولوژی های اخیر با میکرو سایز و نانوسایز کردن تیتانیوم دی اکسید و اکسید روی، باقیمانده سفید روی پوست را کاهش داده است و سهولت کاربرد و زیبایی را بهبود بخشیده است.

اشکال مختلف ضد آفتاب

• کرم ژل ضد آفتاب

ژل ها برای پوست های چرب و نواحی پر مو مانند پوست سر یا صورت و سینه مردان بیشتر کاربرد دارند

• لوسیون ضد آفتاب

لوسیون ها بافت رقیقی دارند و به راحتی روی بدن پوشش ایجاد می کنند. بنابراین برای استفاده در سطوح زیاد مثل روی بازو، گردن، پا و یا کل بدن مناسب هستند.

• فلوئید ضد آفتاب

فلوئید ها بافتی سبک و بدون چربی دارند که سریع هم جذب می شود. مناسب افراد با پوست چرب، مختلط و مستعد آکنه است.

• کرم ضد آفتاب

کرم ها از رایج ترین نوع ضد آفتاب هستند که به دلیل بافت نرم و مرطوب کننده،  برای پوست های خشک و نرمال بهترین هستند.

• استیک ضد آفتاب

استیک ضد آفتاب حالت جامد دارد و به صورت مستقیم روی پوست زده می شود. مناسب برای نواحی خاص مثل اطراف چشم، بینی یا لب هستند. از طرفی کم حجم و مناسب کیف یا جیب برای تمدید در طول روز است.

• اسپری ضد آفتاب

اسپری ها بیشتر برای بدن بزرگسالان و کودکان استفاده می شود. در هنگام استفاده از اسپری ضد آفتاب باید به نکات زیر توجه کرد:

1. تا جایی اسپری کنید تا پوست شما (یا کودکتان) براق شود، سپس آن را روی پوست بمالید تا پوششی یکنواخت داشته باشد.
2. در هنگام سیگار کشیدن، نزدیک گرما یا نزدیک به شعله از اسپری استفاده نکنید.
3. از استنشاق اسپری خودداری کنید و هرگز آن را در اطراف یا نزدیک صورت یا دهان اسپری نکنید
4. در هنگام وزش باد آن را اسپری نکنید.

چگونه بهترین ضد آفتاب را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب بهتر و کاربردی باید دقت کنید که ضد آفتاب، علاوه بر داشتن SPF حداقل 30، محافظت در برابر UVA و UVB و مقاومت در برابر آب، باید مناسب پوستتان باشد. یعنی اگر پوست چرب و مستعد آکنه دارید یا پوست خشک و مستعد قرمزی دارید باید ضد آفتاب مخصوص نوع پوست خود را تهیه کنید.

اگر دارای فعالیت بدنی شدید و تعریق زیاد هستید و یا میخواهید شنا کنید باید از ضد آفتاب مقاوم در برابر آب استفاده کنید. همچنین باید زودتر از شرایط نرمال آن را تمدید کنید (40 تا 80 دقیقه) زیرا به هر حال آب، آن را از بین میبرد.

برای نواحی خاص بدن مثل پوست مودار، استفاده از ضد آفتاب های سبک تر مثل لوسیون توصیه می شود. برای بینی، لب و دور چشم می توان از ضد آفتاب های رولی مخصوص و بالم لب های ضد آفتاب استفاده کرد.

مقدار استفاده از ضد آفتاب چقدر باید باشد؟

طبق استاندارد جهانی، مقدار صحیح ضد آفتاب حدود 2 میلی‌گرم بر سانتی‌متر مربع است. از آنجایی که اشکال مختلف ضد آفتاب (کرم، لوسیون، فلوئید، اسپری و استیک)، چگالی متفاوتی دارند، حجم و مقدار مصرف آن ها نیز کمی با هم متفاوت است. در ادامه روش اندازه گیری و معادل سازی برای استفاده ی هر نوع بافت ضد آفتاب را توضیح می دهیم.

توجه کنید که استاندارد های جهانی اغلب مقدار ضد آفتاب را برای صورت و گردن بیان کرده اند؛ از آنجایی که مساحت گردن حدودا نصف صورت است پس برای صورت به تنهایی باید 66 درصد از آن مقدار را بردارید. همچنین به یاد داشته باشید اندازه گیری ها بر اساس تیوپ های با دهانه حدود 3 میلی متری انجام شده است.

• مقدار صحیح استفاده از کرم ضد آفتاب

اگر از کرم ضد آفتاب استفاده می کنید، برای صورت و گردن باید حدود یک گرم یعنی تقریبا به اندازه دو خط به طول انگشت دست از کرم ضد آفتاب برداریم. برای صورت به تنهایی مقدار صحیح ضد آفتاب، حدود یک و نیم خط انگشت است.

• مقدار صحیح استفاده از لوسیون و فلوئید ضد آفتاب

اگر از لوسیون و یا فلوئید ضد آفتاب استفاده می کنید باید حدود 1.2 تا 1.5 گرم برای صورت و گردن استفاده شود یعنی 2.5 تا 3 خط به طول انگشت دست. برای صورت به تنهایی یک و نیم تا 2 خط به طول انگشت دست باید استفاده شود.

• مقدار صحیح استفاده از اسپری ضد آفتاب

اگر می خواهید از اسپری ضد آفتاب استفاده کنید، برای صورت و گردن باید حدود 1.5 گرم استفاده شود. برای برداشتن این مقدار باید 4 تا 6 ثانیه به صورت ممتد اسپری کنید سپس با دست پخش کنید.

• مقدار صحیح استفاده از استیک ضد آفتاب

برای استفاده از استیک ضد آفتاب باید هر قسمت از پوست را حداقل 4 بار پشت سر هم استیک بکشید تا پوشش و محافظت کامل ایجاد کند.

نحوه استفاده از ضد آفتاب

برای اینکه ضد آفتاب به صورت کامل و درست از پوست شما محافظت کند، باید از آن به میزان مناسب استفاده کنید یعنی مقداری که به طور کامل سطح پوست شما را بپوشاند. حتما مقدار صحیح و مناسب ذکر شده در بالا، از ضد آفتاب بردارید و استفاده کنید.

1. باید حداقل 20 تا 30 دقیقه قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب استفاده شود.
2. در صورتی که به صورت مداوم در معرض نور خورشید قرار می گیرید، باید حداقل هر 2 ساعت یک بار ضد آفتاب خود را تمدید کنید.

در استفاده از ضد آفتاب به چه نکاتی توجه کنیم؟

1. تاریخ انقضا محصول را چک کنید. اگر ضد آفتاب ساعت‌ها در معرض نور خورشید و گرمای شدید قرار بگیرند، اثربخشی آن‌ها را خیلی قبل از تاریخ انقضا کاهش پیدا می کند. به همین دلیل مهم است که از این محصولات در برابر گرمای بیش از حد و آفتاب مستقیم محافظت کنید.
2. پس از شنا، تعریق شدید، یا کشیده شدن حوله روی پوست، مجدداً از ضد آفتاب استفاده کنید.
3. از آنجایی که کرم ضد آفتاب به تنهایی نمی تواند به طور کامل از شما محافظت کند، متخصصان پوست انجام اقدامات دیگری را توصیه می کنند مثل پوشیدن لباس‌های مناسب مانند پیراهن سبک و آستین بلند، شلوار، کلاه لبه پهن و عینک آفتابی با محافظ UV
4. اجتناب از قرار گرفتن در معرض نور خورشید در ساعات اوج آفتاب یعنی تقریباً از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر در تابستان و در صورت امکان ماندن در سایه
5. هنگامی که در موقعیت هایی مثل آب، برف و ماسه قرار دارید باید حتما از ضد آفتاب به صورت مناسب استفاده کنید، زیرا آنها اشعه های مضر خورشید را منعکس می کنند که می تواند احتمال آفتاب سوختگی شما را افزایش دهد.

معایب ضد آفتاب (مضرات ضد آفتاب)

1. احتمال تحریکات پوست در تعداد محدودی از افراد
2. راش و درماتیت تماسی تحریک کننده (معمولاً درماتیت تماسی آلرژیک ممکن است به دلیل یک جزء ضد آفتاب، به عنوان مثال، یک عطر، نگهدارنده، یا یک ماده شیمیایی ایجاد شود)
3. آلرژی به ضد آفتاب که معمولا توسط مواد موجود در آن از جمله  PABA، بنزوفنون ها، سینامات ها، سالیسیلات ها، آووبنزون، اکامسول، انسولیزول، بموتریزینول و بیسوکتریزول ایجاد می شود و شیوع خیلی کمی دارد. با این حال استفاده از ضد آفتاب برای افرادی که به یکی از اجزا آن حساسیت شدید داشته باشد، منع مصرف دارد.

بهترین مارک ضد آفتاب

از بین بهترین برند ایرانی و خارجی ضد آفتاب، برخی، در بین افراد محبوب تر و معروف تر هستند که در ادامه تعدادی از آنها را نام بردیم:

بهترین برند ضد آفتاب ایرانی

• ضد آفتاب برایت مکس
• ضد آفتاب راکوتن
• ضد آفتاب رویوال
• ضد آفتاب ویتالیر
• ضد آفتاب سیسپرسا
• ضد آفتاب لافارر
• ضد آفتاب پریم (پرایم)
• ضد آفتاب پیکسل
• ضد آفتاب درمالیفت
• ضد آفتاب مای
• ضد آفتاب دکتر ژیلا

بهترین برند ضد آفتاب خارجی

• ضد آفتاب درماتیپیک
• ضد آفتاب بیزانس
• ضد آفتاب اسکین وان
• ضد آفتاب ریچلند
• ضد آفتاب اریکه
• ضد آفتاب ایزدین
• ضد آفتاب ژیل بوته

کرم ضد آفتاب و صخره های مرجانی

در بعضی از مناطق مانند هاوایی، جزایر ویرجین ایالات متحده و پالائو استفاده از برخی ضد آفتاب های شیمیایی که حاوی موادی مثل اکسی بنزون، اکتوکریلن، اکتینوکسات، آووبنزون هستند، ممنوع است زیرا نگرانی هایی در مورد اثرات منفی این مواد شیمیایی بر صخره‌های مرجانی این مناطق وجود دارد. در این مکان ها، ضد آفتاب فیزیکی که حاوی اکسید روی و تیتانیوم دی اکسید ترجیح داده می شوند.

خرید کرم ضد آفتاب

در هنگام خرید ضد آفتاب باید به نوع پوست، برچسب Broad spectrum، میزان SPF و مقاوم در برابر آب بودن آن توجه کنید. خرید کرم ضد آفتاب باید از داروخانه های معتبر و فروشگاه های دارای مجوز رسمی و گارانتی اصالت کالا انجام شود زیرا حفظ شرایط دمایی استاندارد در نگهداری، بسته بندی سالم، تاریخ تولید و انقضای واضح و صحیح، نقش مهمی در حفظ کیفیت و اثر بخشی فیلتر های محافظ دارد. خرید ضد آفتاب از داروخانه بلد دارو با مجوز رسمی سازمان غذا و دارو، به شما این اطمینان را می دهد که محصولی اصل، دارای تاریخ معتبر، و نگهداری شده در شرایط استاندارد دریافت می کنید.

قیمت کرم ضد آفتاب

قیمت بهترین ضد آفتاب خارجی و ایرانی بسته به برند،فرمولاسیون و فناوری ساخت، نوع فیلتر (شیمیایی یا مینرال)، SPF و کشور سازنده متفاوت است. معمولا ضد آفتاب های دارای فناوری های نوین مثل ضد آفتاب مینرال حاوی زینک اکساید نانو و ضد آفتاب ضد آب قیمت بالاتری دارند اما محافظت قوی تری برای پوست های حساس ایجاد میکنند. ضد آفتاب ایرانی به دلیل تولید در داخل کشور و کمتر بودن هزینه واردات، فرمولاسیون و بسته بندی، قیمت کمتری نسبت به ضد آفتاب خارجی دارند.

توصیه بلد دارو

شاید به نظر برسد که پس از یک یا دوبار برخورد نور خورشید به پوست، هیچ اتفاقی، به ظاهر برای پوست شما رخ ندهد اما هر بار قرار گرفتن در معرض اشعه های مضر خورشید، به پوست ما آسیب می زند و این آسیب در دراز مدت، خود را نشان می دهد. چین و چروک، لک و حتی سرطان پوست ایجاد شده در اثر عدم مصرف کرم ضد آفتاب، به راحتی جبران و درمان نمی شود و باید وقت و هزینه زیادی را صرف بهبود این عوارض کنیم پس بهتر است شما در هر سنی هستید و با هر نوع پوستی، چه آقا و چه خانم، حتما از ضد آفتاب استفاده کنید تا از بروز عوارض جبران ناپذیر آن جلوگیری کنید.

سوالات متداول

چه ضد آفتابی مناسب بارداری و شیردهی است؟

در این دوران محافظت در برابر آفتاب همچنان مهم است. داده های محدودی وجود دارد که نشان می دهد، ضد آفتاب های شیمیایی جذب سیستمیک دارند به همین دلیل در این دوران استفاده از ضد آفتاب فیزیکی یا معدنی حاوی اکسید روی یا زینک اکساید و تیتانیوم دی اکسید توصیه می شود. در دوران شیردهی از زدن کرم ضد آفتاب در نزدیکی هاله چشم خودداری کنید.

آیا استفاده از کرم ضد آفتاب میزان دریافت ویتامین D را محدود می کند؟

با توجه به تحقیقات افراد اگر هر روز از ضد آفتاب، چه بی رنگ و چه رنگی، استفاده کنند، به ندرت دچار کمبود ویتامین دی به دلیل ضد آفتاب می شوند. زیرا بدن حتی با مقدار کمی تابش UVB مثلا چند دقیقه در روز در فضای باز، در بخش های کوچک پوست مانند دست ها یا بازو ها می تواند ویتامین D کافی را تولید کند.

از طرفی عدم استفاده از ضد آفتاب خطر ابتلا به سرطان پوست را زیاد می کند. افراد باید مقدار کافی ویتامین D را از رژیم غذایی حاوی ویتامین D، غذاها و نوشیدنی های غنی شده با ویتامین D و مکمل های ویتامین دی دریافت کنند.

اس پی اف ضد آفتاب چند باشه خوبه؟

طبق استاندارهای جهانی، حداقل اس پی اف ضد آفتاب برای استفاده روزانه SPF 30 است. ضد آفتاب با اس پی اف 30 حدود 97 درصد از اشعه UVB را فیلتر میکند. اگر به مدت طولانی در مقابل آفتاب قرار میگیرید مثل درطول مدت رفتن به سفر، کوه، دریا و آفتاب شدید، و یا اگر پوست روشن، حساس و دارای لک دارید، بهتر است از ضد آفتاب با SPF 50 استفاده کنید.

در شرایط خاص مثل بیماری های پوستی، لیزر درمانی و یا هنگام استفادها از دارو هایی که حساسیت به نور را زیاد می کنند، معمولا اس پی اف های بالاتر توصیه می شود.

توجه داشته باشید که SPF بالاجایگزین تجدید کرم ضد آفتاب نیست؛ هر نوع ضد آفتابی با هر اس پی افی باید هر 2 یا 3 ساعت تمدید شود.

آیا SPF خیلی بالا یعنی محافظت کامل؟

یک تصور غلط اما رایج در بین افراد وجود دارد که SPF100 یعنی پوست 100 درصد در برابر آفتاب ایمن است. به دلیل عوامل مختلفی که بر میزان تابش خورشیدی تأثیر می گذارد، SPF یک معیار نسبی از میزان محافظت در برابر آفتاب سوختگی است و به مصرف کنندگان این امکان را می دهد تا سطح محافظت در برابر آفتاب سوختگی را در ضد آفتاب های مختلف، مقایسه کنند. به عنوان مثال، SPF 60  نسبت به SPF 30 محافظت بیشتری در برابر آفتاب سوختگی دارد اما این به معنای محافظت دو برابری آن نیست. یک ضد آفتاب با SPF 15 حدود 94 درصد، ضد آفتاب با SPF 30، 97 درصد و ضد آفتاب با SPF 50، 98 درصد در برابر UVB محافظت دارد.

آیا ضد آفتاب ضرر دارد؟

طبق نتایج علمی به روز ارپا و آمریکا، کرم ضد آفتاب نه تنها ضرر ندارد بلکه مهمترین عامل پیشگیری از پیری زودرس و سرطان پوست است. گزارشات FDA آمریکا نشان می دهد، ترکیبات ضد آفتاب چه فیزیکی و چه شیمیایی ایمن هستند، البته به شرطی که محصول از برند های معتبر و دارای مجوز باشد. گاهی برخی افراد نسبت به مواد داخل ضد آفتاب شیمیایی و یا عطر، حساسیت دارند این افراد باید از ضد آفتاب مینرال یا فیزیکی استفاده کنند.

ضد آفتاب چند ساعت باید روی پوست بماند؟

طبق توصیه سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، اثر کرم ضد آفتاب معمولا تا 2 ساعت پس از استفاده روی پوست باقی می ماند. پس از آن میزان محافظت در برابر اشعه UV به تدریج کاهش می یابد و باید تمدید شود.

آیا ضد آفتاب تاریخ گذشته ضرر دارد؟

بله؛ استفاده از کرم ضد آفتاب تاریخ گذشته هم بی اثر است و هم در برخی موارد باعث تحریک و یا آسیب پوستی شود.

به جای کرم ضد آفتاب چی بزنیم؟

طبق توصیه های علمی سازمان های بهداشت و سلامت پوست، هیچ محصولی نمی تواند جایگزین کامل ضد آفتاب باشد. در صورت در دسترس نبودن ضد آفتاب می توانید از کرم مرطوب کننده دارای SPF ،کرم پودر یا BB کرم حاوی SPF و یا پماد زینک اکساید استفاده کنید اما نمی توانید آن ها را جایگزین همیشگی کرم ضد آفتاب کنید.